سؤال 751 آیا روزه دو ماه پی در پی باید از ابتداي ماه آغاز شود یا زمان آغاز آن تفاوتی ندارد؟

82 25 بهمن 1399

پاسخ

✅ پاسخ : روزه دو ماه پی در پی (شهرين متتابعین)، برای کفاره روزه و کفاره ظهار و قتل و غيره با احکام تفصیلی هر کدام قرار داده شده است.

ابتدا تفسیر «متتابعین » را در حدیث زیر بنگرید :

1 الحلبی عن أَبی عبداللَّه قال: صِیَامُ کَفَّارَةِ الْیَمِینِ فی الظِّهَارِ شَهْرَیْنِ مُتَتَابِعَیْنِ و التَّتَابُعُ أَنْ یَصُومَ شَهْراً وَ یَصُومَ مِنَ الشَّهْرِ الْآخَرِ أَیَّاماً أَوْ شَیْئاً مِنْهُ فَإِنْ عَرَضَ لَهُ شَیْ ءٌ یُفْطَرُ فِیهِ أَفْطَرَ ثُمَّ قَضَی مَا بَقِیَ عَلَیْهِ و إِنْ صَامَ شَهْراً ثُمَّ عَرَضَ لَهُ شَیْ ءٌ فَأَفْطَرَ قَبْلَ أَنْ یَصُومَ مِنَ الْآخَرِ شَیْئاً فَلَمْ یُتَابِعْ أَعَادَ الصِّیَامَ کُلَّه

📚 کافی ج4ص137

امام صادق علیه السلام فرمود : روزه کفاره قسم در ظهار، دو ماه پی در پی است و پی در پی بودن این است که یک ماه را روزه بگیرد و از ماه دیگر روزهایی یا چیزی از آن را روزه بگیرد، پس اگر چیزی که از آن افطار می شود برایش رخ‌ داد، افطار می کند و سپس مابقی را قضا می کند و اگر یک ماه روزه گرفت و سپس چیزی برای او رخ داد و قبل از اینکه از ماه دوم چیزی را روزه بگیرد افطار کرد، پس تتابع و پی در پی بودن را مراعات نکرده است و همه روزه ها را باید اعاده نماید!

✅ با توجه به روایت فوق، «متتابعین» به این معناست که حداقل یک ماه و چیزی از ماه دوم هر چند یک روز باشد را روزه بگیرد که تفصیل احکام آن و موارد استثناء در روایات مذکور است.

✅ اما به روایات زیر توجه فرمایید :

2 مَنْصُور بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِي عَبْداللَّه أَنَّهُ قَالَ: فِي رَجُلٍ صَامَ فِي ظِهَارٍ شَعْبَانَ ثُمَّ أَدْرَكَهُ شَهْرُ رَمَضَانَ قَالَ يَصُومُ [شهر] رَمَضَانَ وَ يَسْتَأْنِفُ الصَّوْمَ فَإِنْ هُوَ صَامَ فِي الظِّهَارِ فَزَادَ فِي النِّصْفِ يَوْماً قَضَى بَقِيَّتَهُ.

📚 كافي ج۴ص۱۳۹

امام صادق علیه السلام در مورد مردی که در مورد ظهار، ماه شعبان را روزه می گیرد و سپس ماه رمضان به او می رسد فرمود : ماه رمضان را روزه بگیرد و سپس روزه(کفاره ظهار) را از اول آغاز می کند، پس اگر در مورد ظهار روزه بگیرد و بر نیمی (از روزه ها) یک روز بیفزاید، ما بقی آن را قضا می کند!

3 سماعة بن مهران قال: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ يَكُونُ عَلَيْهِ صَوْمُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ أَ يُفَرِّقُ بَيْنَ الْأَيَّامِ فَقَالَ إِذَا صَامَ أَكْثَرَ مِنْ شَهْرٍ فَوَصَلَهُ ثُمَّ عَرَضَ لَهُ أَمْرٌ فَأَفْطَرَ فَلَا بَأْسَ فَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ شَهْرٍ أَوْ شَهْراً فَعَلَيْهِ أَنْ يُعِيدَ الصِّيَام

📚 كافي ج۴ص۱۳۸

سماعه گوید : از امام صادق علیه السلام در مورد کسی که روزه دو ماه پی در پی بر عهده اوست، سؤال کردم که آیا می تواند بین ایام آن جدایی بیاندازد؟ امام فرمودند : اگر بیشتر از یک ماه روزه بگیرد و آن را به (ماه دوم) متصل کند و سپس امری برایش عارض گردد و افطار نماید اشکالی ندارد ولی اگر کمتر از یک ماه باشد یا یک ماه باشد، بر عهده اوست که روزه را اعاده کند!

4 محمد بن مسلم عن أحدهما قال: فَإِنْ ظَاهَرَ في شَعْبَانَ وَ لَمْ يَجِدْ مَا يُعْتِقُ قَالَ يَنْتَظِرُ حَتَّى يَصُومَ شَهْرَ رَمَضَانَ- ثُمَّ يَصُومُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ و إِنْ ظَاهَرَ وَ هُوَ مُسَافِرٌ انْتَظَرَ حَتَّى يَقْدَمَ

📚 كافي ج۶ص۱۵۶

امام باقر يا امام صادق علیهما السلام فرمود : اگر کسی در ماه شعبان مرتکب ظهار شود و آنچه با آن برده آزاد کند نیابد،منتظر می ماند تا ماه رمضان را روزه بگیرد و سپس دو ماه پی در پی روزه می گیرد و اگر در مسافرت مرتکب ظهار گردید، منتظر می ماند تا برگردد (و سپس روزه های کفاره را آغاز نماید)

✅ شواهد روایی نشان می دهد که دو ماه پی در پی، صرفاً به معنای تعداد ایام دو ماه است نه اینکه لازم باشد حتما از روز اول یک ماه آغاز شود.

✅ هر چند برخی از ماه‌های قمری 29 روز هم می شود، ولی چون در روایات نیامده است که کدام تعداد روز منظور است، لازم است احتیاط شود و دو ماه 30 روزه در نظر گرفته شود و بر این مبنا و با توجه به روایت 1 ، حداقل 31 روز آن باید به دنبال هم گرفته شود، البته برای رخ دادن عذرهای غالب مثل بیماری و حیض، در بین این 31 روز، ، جواز ادامه دادن در روایات رسیده است.

✅ با توجه به تعریف تتابع در حدیث1 و غیره، کسی که روزه دو ماه پی در پی بر عهده اوست باید طوری آغاز کند که در مدت 31 روز اول، به روزهایی مانند عید قربان که امکان روزه گرفتن در آن نیست برخورد نکند یا به ماه رمضان برخورد نکند تا مجبور به آغاز مجدد آن نباشد.

اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ لِوَلِیِّکَ الْفَرَجَ وَ الْعَافِیَةَ وَ النَّصْرَ

بسم الله الرحمن الرحیم

فهرست مطالب کانال درباره احکام روزه:

نیت روزه قضا در بین روز

https://feghh14.com/1164

مبطلات روزه

غسل ارتماسی

https://feghh14.com/1032

مسافرت در ماه رمضان

https://feghh14.com/783

روزه مسافر

و قصد اقامت ده روز

https://feghh14.com/652

1. روزه یوم الشک

2. روز های حرام برای روزه گرفتن

https://feghh14.com/632

حکم نماز و روزه استیجاری

https://feghh14.com/480

نیت روزه نذر

https://feghh14.com/462

1. روزه قضا

2. باقی ماندن بر جنابت تا صبح

https://feghh14.com/443

روزه عقوبت

به خاطر به خواب رفتن عمدی از نماز عشاء

https://feghh14.com/344

نماز و روزه مسافر

و مشخص نبودن ایام اقامت

https://feghh14.com/323

افطار کردن (باز کردن) روزه قضای فریضه

https://feghh14.com/1026

فضائل روزه سه روز در ماه

https://feghh14.com/989

قضای نماز و روزه حالت بیهوشی

https://feghh14.com/971

فراموش کردن غسل جنابت و نماز خواندن و روزه گرفتن

https://feghh14.com/966

نماز و روزه قضای میت

https://feghh14.com/894

حکم مسافری که در سفر روزه بگیرد!!

https://feghh14.com/783

روزه مسافر

و زمان رسیدن به وطن یا مکانی که می خواهد آنجا 10 روز اقامت کند!

https://feghh14.com/668

بیمار

حائض

و کسی که توانایی روزه گرفتن ندارد:

https://feghh14.com/646

استفراغ عمدی روزه دار

https://feghh14.com/639

افطار روزه ماه رمضان

به خاطر تشییع مسافر

برادر دینی

https://feghh14.com/637

بسم الله الرحمن الرحیم

یوم الشک چیست؟

و احکام آن

https://feghh14.com/623

حد مرضی که باید افطار کرد.

بیماری که وظیفه اش روزه نگرفتن است

https://feghh14.com/618

فضیلت ماه رجب

برای روزه قضا گرفتن

https://feghh14.com/560

روزه دار و محتلم شدن در طول روز

https://feghh14.com/550

خوردن و آشامیدن بعد اذان صبح

و روزه گرفتن

https://feghh14.com/541

افطار با حرام (نعوذ بالله)

و روزه دو ماه پیاپی

https://feghh14.com/537

افطار روزه به خاطر شیردهی

https://feghh14.com/463

باقی ماندن بر جنابت تا صبح

و روزه گرفتن

https://feghh14.com/443

روزه های قضای زیاد

روزه کفاره

https://feghh14.com/360

روزه و خون دماغ شدن

https://feghh14.com/643

روزه و

مضمضه

استنشاق

غبار غلیظ

رایحه غلیظ

سیگار

https://feghh14.com/640

پرداخت کفاره روزه سادات به همدیگر

https://feghh14.com/1157

لزوم اجازه شوهر برای گرفتن روزه مستحبی

https://feghh14.com/1041

کفاره روزه های زن، بر عهده خودش می باشد:

https://feghh14.com/1022

سن تکلیف دختران و پسران برای نماز و روزه

https://feghh14.com/947

چهار روز خاص و پر فضیلت برای روزه گرفتن

https://feghh14.com/875

هفت شخص که در سفر، نماز را شکسته نمی خوانند و باید روزه بگیرند.

نماز و روزه مسافر

https://feghh14.com/735

کراهت روزه سه روز بعد عید فطر

https://feghh14.com/703

دندان کشیدن در حال روزه

https://feghh14.com/666

معیار وقت نماز مغرب

و جواز افطار

https://feghh14.com/657

https://feghh14.com/658

بسم الله الرحمن الرحیم

فرو بردن خلط سینه و بینی روزه دار

https://feghh14.com/656

حجامت روزه دار

https://feghh14.com/651

حکم مضمضه و استنشاق روزه دار

https://feghh14.com/645

مسواک زدن روزه دار

https://feghh14.com/642

کراهت سعوط برای روزه دار

(دارو و روغنن چکاندن در بینی)

https://feghh14.com/633

دارو و روغن چکاندن در گوش روزه دار

https://feghh14.com/631

سرمه کشیدن روزه دار

https://feghh14.com/628

افطار روزه برای به استقبال مسافر رفتن

https://feghh14.com/624

شخص عاجز از کفاره دادن

https://feghh14.com/603

استفاده روزه دار از شیاف

https://feghh14.com/600

انجام مبطلات روزه از روی فراموشی، باعث ابطال روزه نمی شود:

https://feghh14.com/547

خوردن و آشامیدن بعد اذان صبح

در روزه نافله

https://feghh14.com/541

کفاره افطار روزه با حرام

https://feghh14.com/536

استفاده از سرم تغذیه ای هنگام روزه

https://feghh14.com/507

افطار روزه به خاطر ضعف پیری

https://feghh14.com/433

کسی که از ماه رمضان، روزه قضا دارد

روزه مستحبی نمی تواند بگیرد.

https://feghh14.com/121

روزه در کفاره قسم

https://feghh14.com/88

کیفیت کفاره روزه

60 روز پی در پی

https://feghh14.com/81

کیفیت روزه کفاره

دو ماه پی دی پی

(تتابع)

https://feghh14.com/1175