سوال 2167 آیا نامگذاری با اسم «أمیر» يا نامهایی مثل «أمیرعلی» یا «أمیرحسین» و امثال آن جائز است؟
پاسخ
✅ پاسخ : به احادیث زیر توجه فرمایید :
1 عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الرَّازِيِّ عَنْ رَجُلٍ سَمَّاهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَقَامَ عَلَى قَدَمَيْهِ فَقَالَ مَهْ هَذَا اسْمٌ لَا يَصْلُحُ إِلَّا لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ سَمَّاهُ اللَّهُ بِهِ وَ لَمْ يُسَمَّ بِهِ أَحَدٌ غَيْرُهُ فَرَضِيَ بِهِ إِلَّا كَانَ مَنْكُوحاً وَ إِنْ لَمْ يَكُنِ ابْتُلِيَ بِهِ.
📚 تفسیر العیّاشیّ ج١ص٢٧۶
مردی بر امام صادق صلوات اللَّه علیه وارد شد و گفت : سلام بر تو ای امیرالمؤمنین! امام بر روی پاهای خود ایستاد و فرمود : سکوت کن! این نامی است که جز برای امیرالمؤمنین [علی بن ابیطالب] صلوات اللَّه علیه شایسته نیست؛ اللَّه او را به این نام نامیده و هیچکس جز او به این نام نامیده نشده که به آن راضی باشد، مگر آنکه منکوح است و اگر نباشد، به آن گرفتار می شود!
2 عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي زَاهِرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنِ الْقَائِمِ يُسَلَّمُ عَلَيْهِ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ لَا ذَاكَ اسْمٌ سَمَّى اللَّهُ بِهِ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَمْ يُسَمَّ بِهِ أَحَدٌ قَبْلَهُ وَ لَا يُسَمَّى بِهِ بَعْدَهُ إِلَّا كَافِرٌ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ كَيْفَ يُسَلَّمُ عَلَيْهِ قَالَ تَقُولُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ.
📚 الکافی ج١ص۴١١
عمر بن ابیزاهر گوید : مردی از امام صادق صلوات اللَّه علیه پرسید که آیا بر حضرت قائم صلوات اللَّه علیه با عنوان "امیرالمؤمنین" سلام داده میشود؟ فرمود : «خیر! آن نامی است که اللَّه تعالي امیرالمؤمنین [علی] صلوات اللَّه علیه را به آن نامیده است؛ نه کسی پیش از او به آن نامیده شده و نه کسی پس از او به آن نامیده میشود مگر کافر». عرض کردم : فدایت شوم! پس چگونه بر او سلام دهند؟ فرمود : بگویید "السلام علیک یا بقیة الله"
3 عَنْ ابْنِ أَبِي نَجْرَانَ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ قَالَ : سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ الْبَاقِرَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَ سُمِّيَ عَلِيٌّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَ هُوَ اسْمٌ مَا سُمِّيَ بِهِ أَحَدٌ قَبْلَهُ وَ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ بَعْدَهُ قَالَ لِأَنَّهُ مِيرَةُ الْعِلْمِ يُمْتَارُ مِنْهُ وَ لَا يُمْتَارُ مِنْ أَحَدٍ غَيْرُهُ.
📚 علل الشرائع ص۶۴
ابوحمزه ثمالی گوید از امام باقر صلوات اللَّه علیه پرسیدم : ای فرزند رسول اللَّه! چرا علی صلوات اللَّه علیه "امیرالمؤمنین" نامیده شد، در حالی که این نامی است که هیچکس پیش از او به آن نامیده نشده و برای هیچکس پس از او حلال نیست؟ فرمود : «زیرا او منبع و آذوقهرسانِ علم است؛ از او خوراک (علمی) گرفته می شود و از احدی غیر از او گرفته نمی شود!
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ لِوَلِیِّکَ الْفَرَجَ وَ الْعَافِیَةَ وَ النَّصْر
4 عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ: أَصْدَقُ الْأَسْمَاءِ مَا سُمِّيَ بِالْعُبُودِيَّةِ وَ أَفْضَلُهَا أَسْمَاءُ الْأَنْبِيَاءِ.
📚 الکافی، ج ۶ ص ۱۸
امام باقر صلوات اللَّه علیه فرمود : «راستترین نامها آن است که بر بندگی دلالت کند (مانند عبدالله) و برترینِ آنها نامهای پیامبران است».
5 عَنْ زُرَارَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام یَقُولُ: یُنَادِی مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ أَنَّ فُلَاناً هُوَ الْأَمِیرُ وَ یُنَادِی مُنَادٍ أَنَّ عَلِیّاً وَ شِیعَتَهُ هُمُ الْفَائِزُونَ...
📚 الغیبة للنعمانی ص٢۶۴
زراره گوید : شنیدم امام صادق صلوات اللَّه علیه می فرمود : یک منادی از آسمان ندا می دهد که فلانی (یعنی امام زمان صلوات اللَّه علیه) أمير است و یک منادی هم ندا می دهد که : همانا علی(صلوات اللَّه علیه) و شیعیان او رستگاران هستند!
6 رَوَاهَا السَّیِّدُ وَ مُؤَلِّفُ الْمَزَارِ الْكَبِیرِ رَحِمَهُمَا اللَّهُ قَالا هِیَ مَرْوِیَّةٌ عَنِ الْأَئِمَّةِ علیهم السلام:...فَإِذَا دَخَلْتَ الْمَشْهَدَ فَقِفْ عَلَی الضَّرِیحِ الطَّاهِرِ وَ قُلِ السَّلَامُ عَلَیْكُمْ أَئِمَّةَ الْمُؤْمِنِینَ وَ سَادَةَ الْمُتَّقِینَ وَ كُبَرَاءَ الصِّدِّیقِینَ وَ أُمَرَاءَ الصَّالِحِینَ...
📚 بحار الأنوار ج١٠٢ص١۶٣
در زیارت جامعی که از اهل بیت علیهم السلام روایت شده است فرمود :... هنگامی که وارد مشهد (امام) شدی، مقابل قبر مطهر بایست و بگو :
سلام بر شما ای امامان مؤمنین و سروران متقین و بزرگان صدیقین و امیران صالحین!
7 عَنْ رِبْعِیِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: قِیلَ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّا نُسَمِّی بِأَسْمَائِكُمْ وَ أَسْمَاءِ آبَائِكُمْ فَیَنْفَعُنَا ذَلِكَ فَقَالَ إِی وَ اللَّهِ وَ هَلِ الدِّینُ إِلَّا الْحُبُّ قَالَ اللَّهُ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ.
📚 تفسیر العیّاشیّ ج۱ص۱۶۷ و ۱۶۸
به امام صادق صلوات اللَّه علیه گفته شد : فدایت شوم! ما با نامهای شما و نامهای پدران شما نامگذاری می کنیم. آیا سودی به ما می دهد؟ امام فرمودند : بله به اللَّه قسم! آیا دين چیزی جز حُبّ و دوست داشتن است؟! اللَّه تعالی می فرماید :
إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ.
✅ با توجه به احادیث فوق و غیره، آنچه اختصاص به امام علی بن ابیطالب صلوات اللَّه علیه دارد و نامیدن هیچ کسی با آن جائز نیست، نام و لقب «امیرالمؤمنین» می باشد.
اما نام «أمير» در احادیث و زيارات و غيره، به همه أهل بيت صلوات اللَّه علیهم اجمعین گفته شده است و به فرد خاصی اختصاص ندارد و علاوه بر آن به افراد مختلف دیگری مثل فرمانده لشکر نیز اطلاق شده است.
لذا علاوه بر اینکه نامگذاری به نام «أمیر» بدون إشکال است، از این جهت که جزو نامها و القاب مبارک همه أهل بيت صلوات اللَّه علیهم اجمعین است، نامگذاری فرزندان با آن مطلوب و نافع و مورد توصیه می باشد.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ لِوَلِیِّکَ الْفَرَجَ وَ الْعَافِیَةَ وَ النَّصْر