سوال 456 آیا دادن صدقات مستحب به سادات جائز است؟

119 25 بهمن 1399

پاسخ

✅ پاسخ :به روایات زیر توجه فرمایید :

1 عَنْ جَعْفَرِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الْهَاشِمِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: قُلْتُ لَهُ أَ تَحِلُّ الصَّدَقَةُ لِبَنِي هَاشِمٍ- فَقَالَ إِنَّمَا تِلْكَ الصَّدَقَةُ الْوَاجِبَةُ عَلَى النَّاسِ لَا تَحِلُّ لَنَا فَأَمَّا غَيْرُ ذَلِكَ فَلَيْسَ بَأْسٌ وَ لَوْ كَانَ كَذَلِكَ مَا اسْتَطَاعُوا أَنْ يَخْرُجُوا إِلَى مَكَّةَ- هَذِهِ الْمِيَاهُ عَامَّتُهَا صَدَقَةٌ

📚 الكافي ج۴ ص۵۹

جعفر بن ابراهیم هاشمی گوید :به امام صادق علیه السلام گفتم :آیا صدقه برای بنی هاشم جائز است؟

امام فرمودند :آن صدقه واجب شده بر مردم است که برای ما حلال نیست اما غیر آن (یعنی صدقات غیر واجب) اشکالی ندارد و اگر اینچنین بود، بنی هاشم نمی توانستند به مکه سفر کنند زیرا این آبها(که بین راه مدینه تا مکه هست) اکثر آنها صدقه (غیر واجب مثل وقف) است.

2 عَنْ أَبِي أُسَامَةَ زَيْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الصَّدَقَةِ الَّتِي حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ فَقَالَ هِيَ الزَّكَاةُ الْمَفْرُوضَةُ وَ لَمْ تُحَرَّمْ عَلَيْنَا صَدَقَةُ بَعْضِنَا عَلَى بَعْضٍ.

📚 التهذيب ج۴ ص۵۹

زيد شحّام گوید :از امام صادق علیه السلام در مورد صدقه اي که بر آنها حرام شده است، سؤال کردم؛ امام فرمودند : آن زکات فریضه است و صدقه(واجب) برخی از ما (بني هاشم) بر برخی دیگر نیز حرام نشده است.

3 عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَيْبَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: إِنَّمَا حُرِّمَ عَلَى بَنِي هَاشِمٍ مِنَ الصَّدَقَةِ الزَّكَاةُ الْمَفْرُوضَةُ عَلَى النَّاسِ ثُمَّ قَالَ لَوْ لَا أَنَّ هَذَا لَحُرِّمَتْ عَلَيْنَا هَذِهِ الْمِيَاهُ الَّتِي فِيمَا بَيْنَ [فیها] مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةِ

📚 كتاب حسين بن عثمان بن شريك ص۱۱۰

امام صادق علیه السلام فرمود : همانا از صدقات، تنها زکات فریضه (که بر مردم فریضه شده است) بر بنی هاشم حرام شده است، سپس فرمود :اگر این مطلب نبود، این آبهایی که بین مکه و مدینه است بر ما حرام شده بود.

✅ صدقه یک لفظ عام است که هم زکات های فریضه و واجب را در بر می گیرد و هم شامل صدقات مستحبی و نافله، مثل صدقات روزانه و وقف و غیره می شود و طبق روایات شیعه، تنها صدقات واجب و فریضه مانند زکات اموال و زکات فطره و غیره است که بر بنی هاشم و سادات حرام شده است. البته طبق روایت 2 و روایات دیگر، زکات های واجب و فریضه بنی هاشم برای خودشان حرام نیست یعنی سادات به همدیگر می توانند زکات های واجب و فریضه بدهند اما غیر سادات نمی توانند به سادات زکات و صدقه واجب و فریضه را بدهند و طبق روایات فوق، غیر سادات می توانند صدقات غیر واجب خود را به سادات بدهند چون صدقات غیر واجب بر سادات و بنی هاشم حرام نشده است.

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

وَ عَجِّلْ لِوَلِیِّکَ الْفَرَجَ وَ الْعَافِیَةَ وَ النَّصْرَ