پاسخ
✅ پاسخ : به روایات زیر توجه فرمایید :
1 عَنِ ابْنِ أَبِي نَصْرٍ قَالَ: كَتَبْتُ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ الْخُمُسُ أُخْرِجُهُ قَبْلَ الْمَئُونَةِ أَوْ بَعْدَ الْمَئُونَةِ فَكَتَبَ بَعْدَ الْمَئُونَةِ.
📚 الكافي ج۱ص۵۴۵
ابن ابی نصر گوید : به ابوجعفر علیه السلام نامه نوشتم که خمس را قبل از مئونه خارج کنم یا بعد از مئونه؟
پس امام در جواب نوشتند : بعد از مئونه (یعنی بعد از خرج معمول زندگی)
2 عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْداللَّهِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ الْأَشْعَرِیِّ قَالَ کَتَبَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ الثَّانِی أَخْبِرْنِی عَنِ الْخُمُسِ أَ عَلَی جَمِیعِ مَا یَسْتَفِیدُ الرَّجُلُ مِنْ قَلِیلٍ وَ کَثِیرٍ مِنْ جَمِیعِ الضُّرُوبِ وَ عَلَی الصُّنَّاعِ وَ کَیْفَ ذَلِکَ فَکَتَبَ بِخَطِّهِ الْخُمُسُ بَعْدَ الْمَئُونَةِ.
📚 التهذیب ج۴ص۱۲۳
محمد بن حسن گوید : یکی از اصحاب به امام جواد صلوات اللَّه علیه نوشت : در مورد خمس به من خبر دهيد که آیا بر همه آنچه فرد از کم و زیاد از همه انواع (درآمد ها) به دست می آورد و بر صنعتگران می باشد؟ و آن چگونه است؟ امام با خط خودشان نوشتند : خمس بعد از مئونه است!
3 عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَمَّنْ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْداللَّهِ قَالَ مَنْ کَانَ کَفَنُهُ مَعَهُ فِی بَیْتِهِ لَمْ یُکْتَبْ مِنَ الْغَافِلِینَ وَ کَانَ مَأْجُوراً کُلَّمَا نَظَرَ إِلَیْهِ
📚 کافی ج ٣ص ٢۵۶
امام صادق صلوات اللَّه علیه فرمود : کسی که کفن او در خانه نزد او باشد، از غافلین نوشته نمی شود و هر چه به آن نگاه می کند به او أجر داده می شود!
✅ با توجه به روایات فوق و غیره، هر چند بر همه انواع درآمد ها خمس می باشد ولی محاسبه خمس بعد از مئونه و هزینه های سالانه فرد می باشد. لذا هر چیزی که از مصادیق مئونه محسوب شود، بهایی که بابت آن داده می شود خمس ندارد و اگر بعد از مئونه، باز هم چیزی از درآمد سالانه زیاد آمد، خمس آن محاسبه و پرداخت می شود.
✅ از آنجا که خرید کفن در زمان حیات در روایت 3 و غیره توصیه شده است، می توان آن را جزو مئونه سال محسوب نمود که به دنبال آن به بهای آن خمس تعلق نمی گیرد.
✅ اما از آنجا که توصیه خاصی به خرید قبر در زمان حیات نشده است، نمی توان آن را جزو مئونه و هزینه سالانه محسوب نمود و اگر کسی در زمان حیات خود اقدام به خرید قبر نماید، سزاوار است که ابتدا خمس بهای صرف شده برای آن را پرداخت نماید.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ لِوَلِیِّکَ الْفَرَجَ وَ الْعَافِیَةَ وَ النَّصْر