سوال494 آیا به متعه ( یعنی همسر موقت) می توان زکات فطره داد؟

85 25 بهمن 1399

پاسخ

✅ پاسخ :

به روایات زیر توجه فرمایید :

1 عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّه قَالَ: خَمْسَةٌ لَا يُعْطَوْنَ مِنَ الزَّكَاةِ شَيْئاً الْأَبُ وَ الْأُمُ وَ الْوَلَدُ وَ الْمَمْلُوكُ وَ الْمَرْأَةُ وَ ذَلِكَ أَنَّهُمْ عِيَالُهُ لَازِمُونَ لَهُ.

📚 الكافي ج۳- ص ۵۵۲

امام صادق علیه السلام فرمود :به پنج کس چیزی از زکات (فریضه) داده نمی شود : پدر و مادر و فرزند و برده و زن (زوجه دائمه) و بیان آن این است که این اشخاص عیال او هستند و (نفقه) آنها بر او لازم است.

2 عَنْ زَيْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: فِي الزَّكَاةِ يُعْطَى مِنْهَا الْأَخُ وَ الْأُخْتُ وَ الْعَمُّ وَ الْعَمَّةُ وَ الْخَالُ وَ الْخَالَةُ وَ لَا يُعْطَى الْجَدُّ وَ لَا الْجَدَّةُ.

📚 الكافي ج۳- ص۵۵۲

امام صادق علیه السلام در مورد زکات فرمود : از آن به برادر و خواهر و عمو و عمه و خاله و دایی داده می شود ولی به جدّ و جَدّه (پدر بزرگ و مادر بزرگ) داده نمی شود.

3 عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا يَرْفَعُونَهُ إِلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ: خَمْسَةٌ لَا يُعْطَوْنَ مِنَ الزَّكَاةِ الْوَلَدُ وَ الْوَالِدَانِ وَ الْمَرْأَةُ وَ الْمَمْلُوكُ لِأَنَّهُ يُجْبَرُ عَلَى النَّفَقَةِ عَلَيْهِمْ.

📚 علل الشرائع- ص۳۷۱- ح۱

امام صادق علیه السلام فرمود :پنج نفر از زکات به آنها داده نمی شود : فرزند و پدر و مادر و زوجه (دائمه) و برده

4 عَنْ أَبِي خَدِيجَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: لَا تُعْطِ مِنَ الزَّكَاةِ أَحَداً مِمَّنْ تَعُولُ

📚 التهذيب ج۴- ص۵۷

امام صادق علیه السلام فرمود :به أحدی از کسانی که معاش و نفقه آنها را کفایت می کنی و می دهی (و عیال تو هستند)، از زکات عطا نکن.

5 عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ فِي حَدِيثٍ فِي الْمُتْعَةِ قَالَ وَ لَا نَفَقَةَ وَ لَا عِدَّةَ عَلَيْكَ.

📚 التهذيب ج۷- ص۲۶۷

امام صادق علیه السلام در حدیثی در مورد متعه (همسر موقت) فرمود : نفقه و عده (رجوع و نفقه در عده و...) (برای او) بر تو نیست!

✅ از روایات شیعه که چند مورد آن ذکر شد، روشن است که زکات فریضه، مثل زکات فطره را نمی توان به کسانی که نفقه آنها بر ما لازم و واجب است عطا کرد، اما با توجه به حدیث 5 و غیره، زوجه موقت یا همان متعه، نفقه ندارد و جزو اشخاصی که نفقه آنها بر مرد واجب است نمی باشد و برای همین در صورت فراهم بودن شرایط عمومی استحقاق زکات فطره، یعنی فقر و ولایت و ایمان و...، می توان به او زکات فطره را عطا کرد.

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

وَ عَجِّلْ لِوَلِیِّکَ الْفَرَجَ وَ الْعَافِیَةَ وَ النَّصْرَ